کشور ما ایران به جهت قدمت تاریخی ، تنوع آب و هوایی، تنوع قومی و موقعیت جغرافیایی (چهارراه تجارت و ارتباطات دنیای قدیم قرار داشت براینکه جاده ابریشم از نیمه شمالی کشور جاده ادویه از نیمه جنوبی کشور عبور می کرده است) موجب شده که محصولات کشاورزی و فرآورده های جانبی و همچنین منابع ژنتیک آن بسیار متنوع گردد. و این برای مردم ما فرصت منحصر به فردی ایجاد می کند که بتواند یکی از مراکز تولید ، فرآوری و صادرات محصولات کشاورزی شود. لذا باید ضمن ایجاد بسترهای حقوقی لازم یاد بگیریم که چگونه از ظرفیتهای، حقوق مالکیت معنوی (صنعتی) چه در سطح ملی و چه بین المللی حداکثر استفاده ببریم.

خوشبختانه با تصویب قانون حمایت از نشانه های جغرافیایی مصوب ۱۳۸۳ و آئین نامه اجرایی آن نشانه های جغرافیایی در ایران پس از طی تشریفات قانونی ثبت سپس حمایت می گردد.

باتوجه به اینکه کشور ما عضو کنوانسیون پاریس راجع به حمایت از نشان جغرافیایی می باشد می‌توان این نشان های جغرافیایی را در سایر کشورهای عضو ثبت و تحت حمایت قرار داد.

ویژگی لازم جهت نشان جغرافیایی ایران

تعریف

بند الف ماده یک- نشانه‌ جغرافیائی‌ نشانه‌ای‌ است‌ كه‌ مبدأ كالائی‌ را به‌ قلمرو، منطقه‌ یا ناحیه‌ای‌ از كشور منتسب‌ می‌سازد، مشروط‌ بر این‌ كه‌ كیفیت‌ و مرغوبیت‌، شهرت‌ یا سایر خصوصیات‌ كالا اساساً قابل‌ انتساب‌ به‌ مبدأ جغرافیائی‌ آن‌ باشد.

بند ب ماده یک- کالا، یعنی هرگونه محصول طبیعی و کشاورزی و یا فرآورده های آن یا صنایع دستی و یا تولیدات صنعتی.

بند د ماده یک – تولید کننده یعنی هر شخصی که به تولید و فرآوری محصولات کشاورزی دامی و غذایی یا ساخت و تولید ابزار صنعتی و مصنوعات دستی اشتعال دارد یا از مواد طبیعی به منظور تولید بهره برداری می‌کند یا در تجارت محصولات مذکور فعالت می کند.

نشانه های جغرافیایی زیر مورد حمایت نیستند:

الف‌ – نشانه‌هائی‌ كه‌ با تعریف‌ بند (الف‌) ماده‌ (۱) منطبق‌ نباشند.

ب‌ – نشانه‌هائی‌ كه‌ برخلاف‌ موازین‌ شرعی‌، اخلاق‌ حسنه‌ و یا نظم‌ عمومی‌ باشند.

ج‌ – نشانه‌هائی‌ كه‌ در كشور مبدأ خود حمایت‌ نمی‌شوند یا حمایت‌ از آنها متوقف‌ شده‌ است‌ یا متروك‌ گردیده‌اند، در چارچوب‌ معاهداتی‌ كه‌ كشور ایران‌ به‌ آنها ملحق‌ شده‌ است

 

مدت حمایت

دائمی

 
ماده۱

در این آئین‌نامه اصطلاحات به كار برده شده دارای معانی زیر می‌باشند:

الف ـ قانون: منظور از قانون، قانون حمایت از نشانه‌های جغرافیائی مصوب ۷/۱۱/۱۳۸۳ مجلس شورای اسلامی می‌باشد.

ب ـ مرجع ثبت: مرجع ثبت در این آئین‌نامه اداره كل ثبت شركتها و مالكیت صنعتی سازمان ثبت اسناد و املاك كشور می‌باشد.

ج ـ استفاده كننده مجاز: هر تولید كننده‌ای كه طبق ماده ۱۰ قانون شرایط استفاده از نشانه‌ جغرافیایی را داشته باشد.

د ـ متقاضی: هر شخص حقیقی و حقوقی است كه مطابق با ماده ۷ قانون، اظهارنامه ثبت نشانه‌ جغرافیایی را به مرجع ثبت تسلیم می‌نماید.

ه ـ ذینفع: ذینفع اعم از تولید كنندگان، مصرف كنندگان، تجار و مقام صلاحیتدار مربوط می‌باشد.

و ـ كشور مبدأ: كشوری است كه نام آن یا محل واقع در آن تشكیل دهنده نشانه جغرافیایی است كه شهرت محصول به آن منتسب است.

فصل دوم ـ تسلیم اظهارنامه
ماده۲

ثبت نشانه جغرافیایی مستلزم تسلیم اظهارنامه به مرجع ثبت می‌باشد.

ماده۳

اظهارنامه ثبت نشانه جغرافیایی باید در ۲ نسخه در فرم مخصوص و به‌زبان فارسی تنظیم و پس از تایپ توسط متقاضی یا نماینده قانونی وی امضاء شود.

        تبصره ـ ا‌ظهارنامه وقتی پذیرفته می‌شود كه هزینه اظهارنامه پرداخت شود و رسید آن به همراه اظهارنامه تسلیم شود.

ماده۴

اظهارنامه نشانه جغرافیایی مشتمل بر مندرجات ذیل می‌باشد:

الف ـ نام، نشانی، تابعیت و سمت متقاضی یا نماینده قانونی وی.

ب ـ نشانه جغرافیایی كه ثبت آن درخواست شده است.

ج ـ اسم و اقامتگاه قانونی شخص یا اشخاص  دریافت كننده ابلاغ‌ها و اخطارها در تهران.

د ـ كشور مبدأ كه نشانه جغرافیایی به آن مربوط است و محل تولید محصول.

هـ ـ كالایی كه نشانه جغرافیایی به آن مربوط است.

و ـ در صورتی كه نشانه جغرافیایی مشتمل بر كلمه یا كلماتی غیر از فارسی باشد آوا نویسی آن نیز به فارسی در محل مخصوص باید درج شود.

 ز ـ تعیین نشانی در تهران برای متقاضیان خارجی.

 ح ـ شماره تلفن و نشانی پست الكترونیكی در صورت وجود.

تبصره ـ نام و نشانی متقاضیان مقیم خارج از كشور علاوه بر فارسی باید به حروف لاتین نیز نوشته و با همان حروف نیز ثبت و آگهی گردد.

ماده۵

اظهارنامه ثبت نشانه‌های جغرافیایی باید دارای ضمائم زیر باشد:

الف ـ مدارك مثبت هویت متقاضی یا نماینده قانونی وی.

ب ‌ـ نسخه‌ اصلی یا رونوشت مصدق وكالت‌نامه در صورتی كه تقاضا توسط وكیل بعمل آید.

ج ـ ۱۰ عدد نمونه نشانه جغرافیایی به طریقی كه استعمال می‌شود حداكثر در ابعاد ۱۰*۱۰ سانتی متر.

د ـ مشخصات محصول كه شامل اطلاعات زیر می‌باشد:

    ۱ـ نام محصول و نشانه جغرافیایی كه ثبت آن درخواست می‌شود.

    ۲ـ توصیف محصول شامل مواد خام، اگر لازم باشد و خصوصیات اصلی فیزیكی، شیمیایی، میكروبیولوژیك و یا طعم، بو و ظاهر (ارگانولپتیك) آن.

    ۳ـ منطقه مشخص جغرافیایی تولید محصول.

    ۴ـ مدارك دال بر اینكه مبدأ محصول در منطقه جغرافیایی معینی است یا محصول در آن منطقه تولید شده‌ است.

   ۵ ـ توصیف روش بدست آوردن محصول و همچنین اطلاعات مربوط به بسته‌بندی چنانچه به بسته‌بندی برای تأمین كیفیت یا تعیین منشأ تولید یا تضمین كنترل در منطقه جغرافیایی تعیین شده نیاز باشد.

   ۶ ـ جزئیات ارتباط با محیط جغرافیایی یا مبدأ جغرافیایی.

   ۷ـ جزئیات مراحل كنترل یا ساختار بازرسی كه به منظور احراز یا پایش رعایت مستمر خصوصیات محصول ضرورت دارد.

  ۸ ـ طرز مخصوص الصاق برچسب محصول مربوط به كاربرد اصطلاح «نشانه جغرافیایی» ، «نشانه جغرافیایی حمایت شده» ، «نشانه جغرافیایی ثبت شده» و یا مشخصات ملی و سنتی مترادف آن بر روی محصولات.

هـ ـ تأئیدیه مقام صلاحیتدار اتحادیه‌های مربوط و یا سازمانهای مرتبط دایر بر تصدیق مبدأ تولید و انتساب كیفیت، شهرت و سایر خصوصیات مورد ادعا به آن مبدأ جغرافیایی به وسیله متقاضی.

و ـ اگر كشور مبدأ نشانه جغرافیایی ایران نباشد تسلیم یك نسخه از سندی دال بر ثبت و یا شناسایی قانونی آن در كشور مبدأ به زبان اصلی كه به گواهی مقام صادر كننده آن رسیده و توسط كنسولگری ایران گواهی شده باشد به همراه ترجمه رسمی آن الزامی است.

ماده۶

مرجع ثبت پس از دریافت اظهارنامه و ضمائم، آن را در دفتر مخصوص وارد و بر روی هر یك از نسخ اظهارنامه تاریخ دریافت اظهارنامه و شماره اظهارنامه را قید نموده و نسخه دوم آن را كه دارای همان مشخصات نسخه اصلی است بعد از امضاء و مهر به عنوان رسید به متقاضی مسترد خواهد كرد.

ماده۷

متقاضی یا نماینده قانونی او در هر زمان قبل از ثبت نشانه جغرافیایی می‌تواند ضمن درخواست كتبی به مرجع ثبت، اظهارنامه خود را مسترد دارد.

     تبصره ـ در صورت استرداد اظهارنامه هزینه‌های پرداختی مسترد نخواهد شد.

ماده۸

مرجع ثبت ظرف ۱۵ روز از تاریخ وصول از لحاظ رعایت جنبه‌های شكلی و شرایط مقرر در قانون و این آئین‌نامه اظهارنامه و ضمائم آن را مورد بررسی قرار می‌دهد.

 

ماده۹

اگر در نتیجه بررسی، مرجع ثبت ایرادات و نواقصی در اظهارنامه و ضمائم آن مشاهده نماید باید به صورت مكتوب و با قید جزئیات مراتب را به متقاضی ابلاغ نماید تا ظرف مهلت مقرر در این آئین‌نامه اقدام به رفع نقص نماید. در صورت عدم رفع نقص اظهارنامه رد می‌شود.
 تبصره ـ مهلت رفع نقص برای متقاضیان ایرانی ۳ ماه و برای متقاضیان خارج از كشور ۶ ماه از زمان ابلاغ محاسبه می‌شود.  چنانچه مدت مزبور كفایت ننماید متقاضی فقط برای یك بار می‌تواند استمهال نماید.

ماده۱۰

هرگاه تقاضای ثبت اظهارنامه نشانه جغرافیایی مورد پذیرش قرار گیرد جهت اطلاع عموم در روزنامه رسمی آگهی خواهد شد.

آگهی مزبور شامل موارد ذیل است:

    الف ـ نام، نشانی متقاضی و نماینده قانونی وی در تهران و اگر متقاضی ساكن تهران نباشد نام و نشانی و سمت نماینده قانونی وی در تهران.

    ب ـ تاریخ و شماره اظهارنامه.

    ج ـ نشانه جغرافیایی كه ثبت آن مورد تقاضاست.

    د ـ تعیین قلمرو جغرافیایی كه نشانه در آن محدوده استفاده می‌شود.

    هـ ـ محصولی كه ثبت نشان جغرافیایی برای آن مورد تقاضاست

   و ـ كشور مبدأ و منطقه مشخص جغرافیایی تولید.

ماده۱۱

در صورت رد اظهارنامه ثبت نشانه جغرافیایی مرجع ثبت ملزم است دلایل رد را به نحو مكتوب به متقاضی ابلاغ نماید. متقاضی می‌تواند ضمن پرداخت هزینه‌های مربوط ظرف مهلت مقرر اعتراض خود را به دادگاه تقدیم نماید.

   تبصره ـ مهلت اعتراض برای اشخاص مقیم ایران ۳ ماه و برای اشخاص مقیم خارج از كشور ۶ ماه از زمان ابلاغ خواهد بود.

ماده۱۲

هر شخصی كه نسبت به پذیرش ثبت اظهارنامه نشانه جغرافیایی اعتراض داشته باشد باید ظرف مهلت ۶۰ روز از تاریخ انتشار آگهی اعتراض خود را ضمن پرداخت هزینه‌های مقرر همراه با دلایل و مدارك استنادی به مرجع ثبت تسلیم نماید.
    تبصره ـ اگر معترض شخصی است كه نشانه جغرافیایی قبلاً بنام او ثبت نشده‌است باید در حین اعتراض ضمن پرداخت حق‌الثبت و تمام مخارج مربوطه اظهارنامه ثبت نشانه جغرافیایی خود را مطابق مقررات مندرج در قانون و این آئین‌نامه تسلیم نماید.

 

ماده۱۳

مرجع ثبت موظف است ظرف ۳۰ روز نسخه‌ای از اعتراضیه را به انضمام مدارك و دلایل استنادی به متقاضی ثبت ابلاغ نماید.

 

ماده۱۴

متقاضی مكلف است از تاریخ ابلاغ اعتراضیه، پاسخ خود را ظرف ۳۰ روز نسبت به اعتراض وارده به مرجع ثبت تسلیم نماید. در صورتی كه متقاضی ساكن ایران نباشد مهلت مذكور برای تسلیم پاسخ ۶۰ روز خواهد بود.

ماده۱۵

هرگاه متقاضی به اعتراض معترض تمكین نماید درخواست او مسترد شده تلقی می‌شود و مراتب كتباً به معترض اعلام می‌گردد تا در صورتیكه نشانه جغرافیایی وی به ثبت نرسیده باشد بر طبق اظهارنامه‌ای كه حین اعتراض تسلیم شده است نسبت به‌ثبت آن اقدام نماید.

ماده۱۶

در صورت عدم تمكین متقاضی با درخواست معترض موضوع در كمیته‌ای مركب از رئیس اداره و یك نفر به انتخاب رئیس سازمان و یك كارشناس به‌انتخاب مدیركل ثبت شركتها و مالكیت صنعتی مورد رسیدگی قرار می‌گیرد و تصمیم كمیته از سوی طرفین ظرف دو ماه برای اشخاص مقیم در ایران و ۳ ماه برای اشخاص مقیم در خارج از ایران قابل شكایت در محاكم عمومی تهران می‌باشد.
    تبصره۱ـ تصمیم‌گیری در این كمیته با اكثریت آراء می‌باشد.
    تبصره۲ـ كارشناس رسیدگی كننده نمی‌تواند نسبت به همان موضوع در كمیته عضویت پیدا كند.

 

فصل سوم ـ ثبت نشانه جغرافیایی

 ماده۱۷

ثبت نشانه جغرافیایی در دفتر مخصوص با قید مراتب زیر بعمل خواهد آمد:
    الف ـ نام، نشانی و تابعیت متقاضی یا نماینده وی.

    ب ـ نشانه جغرافیایی.

    ج ـ تعیین كشور مبدأ و منطقه جغرافیایی و محل تولید محصولی كه نشانه برای آن استفاده می‌شود.

    د ـ كالایی كه نشانه جغرافیایی برای آن استفاده می‌شود.

    ه ـ مشخصات تأیید شده محصول.

    و ـ تاریخ و شماره اظهارنامه، تاریخ و شماره ثبت.

    ز ـ تاریخ و شماره ثبت و یا جزئیات شناسایی قانونی نشانه جغرافیایی در كشور مبدأ.
 تبصره ـ درج مراتب فوق پس از تكمیل باید به امضاء متقاضی یا نماینده قانونی وی و همچنین رئیس اداره مالكیت صنعتی برسد.

ماده۱۸

پس از ثبت نشانه جغرافیایی مرجع ثبت مراتب را جهت اطلاع عموم آگهی می‌نماید آگهی مزبور شامل مندرجات بندهای الف، ب، ج، د، و، ز ماده ۱۷ خواهد بود.

ماده۱۹

گواهینامه ثبت نشانه جغرافیایی توسط مرجع ثبت و در فرم مخصوص كه توسط رئیس اداره امضاء می‌شود صادر و پس از ارائه آگهی منتشر شده تسلیم متقاضی می‌گردد.

ماده۲۰

گواهینامه ثبت نشانه جغرافیایی حاوی همان نكات مندرج در دفتر ثبت می‌باشد.

ماده۲۱

هرگونه تغییر و اصلاحی در نشانه جغرافیایی ثبت شده یا اطلاعات مربوط به آن كه به درخواست مالك نشانه ثبت شده و یا به تشخیص مرجع ثبت لازم باشد، منوط بر اینكه به ماهیت نشانه ثبت شده خدشه وارد نكند باید به درخواست مالك و ضمن پرداخت هزینه‌های مقرر صورت گیرد. در صورتی كه اصلاحات و تغییرات مورد تقاضا مورد قبول اداره واقع شود بایستی پس از ثبت در دفتر مربوطه در روزنامه رسمی آگهی گردد.

ماده۲۲

چنانچه مرجع ثبت تغییر و یا اصلاح نشانه جغرافیایی را لازم بداند می‌تواند نسبت به آن حسب مورد اقدام نماید مشروط به اینكه به ماهیت نشانه ثبت شده خدشه وارد نشود. مراتب اصلاح در دفتر ثبت و در روزنامه رسمی آگهی می‌گردد.

ماده۲۳

رسیدگی به اظهارنامه ثبت و اصلاح تغییر نشانه جغرافیایی ثبت شده یا اطلاعات مربوط به آن بر طبق همان اصول كه برای ثبت نشانه جغرافیایی ذكر شده است بعمل خواهد آمد.

فصل چهارم ـ دادخواهی و مقررات مختلفه

ماده۲۴

رسیدگی به دعاوی حقوقی و كیفری مرتبط با قانون و این آئین‌نامه در صلاحیت دادگاههای عمومی تهران می‌باشد.

ماده۲۵

تجدید نظر از آراء محاكم مذكور تابع مقررات آئین دادرسی مدنی و كیفری خواهد بود.

ماده۲۶

دادخواست اصلاح یا ابطال نشانه جغرافیایی ثبت شده باید به مالك یا قائم‌مقام قانونی او ابلاغ گردد.

ماده۲۷

در ابلاغ مربوط به ابطال یا اصلاح باید موارد زیر تصریح شود:
    الف ـ اشاره به شخص یا اشخاص ذینفع كه تقاضای ابطال یا اصلاح ثبت نشانه جغرافیایی را نموده است.

    ب ـ اشاره به نشانه جغرافیایی با تصریح به مشخصات كامل ثبت.

    ج ـ دلایل درخواست.

ماده۲۸

هرگاه دادگاه راجع به ابطال یا اصلاح نشانه جغرافیایی ثبت شده حكم قطعی صادر نماید مراتب را به مرجع ثبت ابلاغ و این مرجع موظف است مطابق حكم دادگاه ثبت را ابطال یا اصلاح و آن را به هزینه محكوم علیه در روزنامه رسمی و كثیرالانتشار آگهی نماید.

ماده۲۹

آگهی مربوط به ابطال یا اصلاح باید مشتمل بر موارد زیر باشد:

    الف ـ ذكر نشانه جغرافیایی.

    ب ـ اشاره به اینكه نشانه جغرافیایی حسب مورد ابطال یا اصلاح شده‌ است.

    ج ـ ذكر موارد اصلاحی در صورت اصلاح.

    د ـ ذكر حكم قطعی دادگاه كه به موجب آن ابطال یا اصلاح صورت گرفته است.


ماده۳۰

مدعی خصوصی و یا مقامات قضایی می‌توانند از دادگاه محلی كه كالاها در آنجا تهیه، تولید، توزیع و یا كشف می‌شود و یا دادگاهی كه موضوع در آنجا مطرح است تقاضای صدور قرار تأمین دلیل یا دستور موقت نسبت به عدم ساخت، فروش، ورود، توقیف و یا معدوم نمودن اجناس تقلبی و تقلیدی را بنماید. دادگاه در صورت تشخیص فوری بودن موضوع درخواست موظف است نسبت به تقاضای مذكور موافقت نماید. همچنین دادگاه مكلف است برای جبران خسارات احتمالی از خواهان تأمین مناسب اخذ نماید در این صورت صدور دستور موقت منوط به سپردن تأمین می‌باشد. به درخواست مزبور باید رونوشت مصدق گواهینامه ثبت نشانه جغرافیایی ضمیمه گردد.
    تبصره ـ در رابطه با سایر موضوعات مربوطه وفق مقررات كلی قانون آئین‌ دادرسی مدنی و كیفری عمل خواهدشد.

ماده۳۱

هرگاه مرجع ثبت رأساً تصمیم به رد تقاضای ثبت علامت تجاری مشتمل بر نشانه جغرافیایی غیر واقعی نماید باید این موضوع را به نحو مكتوب و ضمن بیان دلایل رد به متقاضی اطلاع دهد. متقاضی می‌تواند ضمن پرداخت هزینه مربوطه ظرف مهلت مقرر اعتراض خود به مرجع قضائی تسلیم نماید.
    تبصره ـ مهلت اعتراض برای اشخاص مقیم در ایران ۲۰ روز و برای اشخاص مقیم در خارج ۲ ماه خواهد بود.

ماده۳۲

رسیدگی به دعاوی مربوط به ابطال علائم تجاری گمراه كننده وفق مقررات موجود در مواد ۲۸ الی ۳۱ این آئین‌نامه خواهد بود.

ماده۳۳

مرجع ثبت موظف است مفاد حكم قطعی در مورد ابطال ثبت علامت تجاری گمراه كننده را از طریق آگهی در روزنامه رسمی و روزنامه كثیرالانتشار به اطلاع عموم برساند. این آگهی مشتمل بر موارد زیر است:

    الف ـ علامت تجاری ابطال شده.

    ب ـ شماره و تاریخ اظهارنامه، شماره و تاریخ ثبت.

    ج ـ نام و نشانی مالك.

    د ـ فهرست كالاها و طبقات كه علامت تجارتی برای آن به ثبت رسیده است.

    ه ـ دلیل ابطال.

ماده۳۴

رجوع به دفتر ثبت پس از ثبت نشانه جغرافیایی جهت اخذ رونوشت مصدق و یا نسخه‌برداری از اسناد و مدارك با تقاضای كتبی ذینفع پس از پرداخت هزینه‌های مقرر امكان پذیر است.

ماده۳۵

برای ثبت نشانه‌های جغرافیایی حق‌الثبت به طریق زیر اخذ می‌شود:

۱ـ حق‌الثبت اظهارنامه نشانه جغرافیایی بدون احتساب بهای ورقه ۱۵۰۰۰۰ ریال.

۲ـ حق‌الثبت نشانه جغرافیایی ۱۲۰۰۰۰۰ ریال.

۳ـ هزینه اعتراض به اظهارنامه ثبت نشانه جغرافیایی ۱۰۰۰۰۰ ریال.

۴ـ هزینه‌های تغییر و اصلاح قبل و بعد از ثبت ۲۰۰۰۰ ریال.

۵ ـ هزینه دریافت گواهی تأئید شده و اخذ رونوشت ۲۰۰۰۰ ریال.

ماده۳۶

مرجع ثبت می‌تواند فرآیند ثبت نشانه جغرافیایی را به صورت الكترونیكی انجام دهد.

ماده۳۷

این آئین‌نامه مشتمل بر ۳۷ ماده و ۱۱ تبصره می‌باشد كه سازمان ثبت اسناد و املاك كشور مأمور اجرای آن است